EPA ve DHA nedir?
Omega-3 vücuda alınması gereken bir yağ çeşididir. Diğer adı ise “balık yağı” olarak geçer ve sıklıkla bu ismiyle kullanılır. Omega-3 yağ asitlerinin üç tipi vardır. Bu tipler ALA, DHA ve EPA’dır. DHA ve EPA, yaygın olarak tüketilen omega-3 türüdür. EPA, omega-3 yağ asidinin bir türüdür. EPA, Eikozapentaenoik Asit kelimesinin kısaltılmışı olarak kullanılır. Bu omega-3 türünü insan vücudu üretemediğinden bazı hayvan ve bitkisel kaynaklı besinlerden vücuda alınır.
Yapılan araştırmalara göre EPA, DHA ile vücuda alınırsa kalp sağlığı, damar hastalıkları ve kolesterol gibi hastalıklara karşı vücudu korumaya ve kan şekerini dengelemeye yardımcı olur. EPA, Norveç somonu, tuna balığı, morina balığı gibi soğuk okyanus sularında yetişen balık türlerinde bolca bulunur. EPA besin takviyesi şeklinde vücudu desteklemesi için alınması gerektiğinde balık yağlarını ya da direkt omega-3 içeren besin takviyelerini tercih edebilirsiniz.
EPA’nın Faydaları Nedir?
EPA omega-3 yağ asidi kalp ve damar sağlığını desteklemek için önerilen türdür. Bununla birlikte vücut üzerinde başka faydaları da bulunmaktadır. EPA omega-3 yağ asidinin faydaları aşağıdaki gibidir;
- Kalp Sağlığı; EPA asidi, DHA asidi ile birlikte alındığında normal kan değerleri seviyesinin korunmasına yardımcı olur. Ancak, bu noktada günlük alınan dozun büyük önemi vardır. yetişkinler üzerinde EPA’nın faydalarını görmek için günde 2 gram alınmalı ve günlük doz 5 gramı geçmemelidir.
- Çocuk Gelişimi; EPA çocuklardaki zihinsel gelişimi desteklemektedir. DHA kadar etkili olmasa da beyin gelişimi için EPA da beyin hücreleri için oldukça önemlidir.
- Yağ Yakımı; Vücut metabolizmasının hızlandırdığından dolayı kolay yağ yakımını desteklemektedir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, kilo vermeye yardımcı değil, yağ yakımını desteklemesidir.
- Beyin için Oksijen ve Glikoz Sağlaması; beynin çalışması için oksijen ve glikoza ihtiyaç vardır. EPA yağ asidi tüketildiği zaman bu oksijen ve glikozun beyine taşınması oldukça kolay olur.
DHA Nedir?
DHA, omega-3 yağ asidinin en çok bilinen ve kullanılan çeşitlerindendir. Açılımı ise “Docosahexaenoic Acid” olarak tanımlanır. DHA, 22 karbon uzunluğunda 6 çift bağ yapısına sahip bir omega-3 yağ asidi çeşididir. DHA en çok balık, kabuklu deniz ürünleri, balık yağları ve balık alglerinde bulunur. Özellikle EPA gibi soğuk ve okyanus balıklarında yüksek miktarda DHA bulunur. Bunun nedeni ise balıklar bu soğuk okyanus sularında donmamak için bu maddesi üretiler.
Tuna balığı, somona ve morina balığının karaciğeri oldukça yüksek oranda DHA omega-3 yağ asidi içermektedir. Beynimizin yaklaşık %60’ı yağlardan oluşur. Bu yağ oranının da %40’a yakını DHA omega-3 yağ asididir. Bu durumları dikkate aldığımız zaman DHA beyin için oldukça önemli bir yağ asididir. DHA, sadece beyin sağlığı için önemli değil, aynı zamanda da göz sağlığı için de önemlidir.
DHA’nın Faydaları Nelerdir?
DHA beyindeki omega-3 yağ asitlerinin %97’sine yakını kadarını oluşturur. Bu yüzden beyin için oldukça faydalı olan DHA yağ asidi, vücut için başka faydalar da sağlamaktadır. Bu faydalar aşağıdaki gibidir;
- DHA beyin sağlığı için oldukça önemlidir çünkü beyindeki yağ asitlerinin %97’sini oluşturur.
- Beyin fonksiyonlarını destekler ve geliştirir.
- Dil, duygu ve dikkatten sorumlu olan serebral korteksin bir bileşenidir.
- Eğer beyinde yeteri kadar DHA bulunmazsa, beyin mevcut olan diğer yağları kullanır, bu da beyin fonksiyonlarının yeterince çalışmamasına neden olur.
- Beyinde düşün bir DHA seviyesi varsa, beyin yapısı küçülmektedir. Beyin sağlığı açısından DHA bileşeni oldukça önemlidir.
- Beyin içinde hücreler arası iletişimi sağlar.
- DHA beyin fonksiyonlarının korunmasına yardımcı olur.
Günlük EPA ve DHA İhtiyacı Nedir?
Sağlık için oldukça önemli olan DHA ve EPA doymuş yağ asitlerini dengeli beslenerek tüm besinlerden almak en ideal vücuda alma yoludur. Ancak besinlerin yetersiz kaldığı durumlarda tıbbi takviye alınabilir. Peki “DHA ve EPA yağ asitlerinin kullanımı nasıl olmalıdır?” sorusunu cevaplamak gerekirse; aslında belirli bir kullanım zamanı ya da aralığı bulunmamaktadır.
Haftada iki kez yağlı balık tüketmek ve DHA ve EPA yönünden zengin bitkiler, yağlar tüketilmedir.
Tıbbi takviyeyle alınan DHA ve EPA ise yağ içeren bir yemekle alınması önemlidir, böyle alınmasının sebebi ise vücuttaki emilimini arttırmaktır. Tok karnına almak mide rahatsızlıklarının önüne geçer. Genellenmiş bir kullanım dozu bulunmaktadır. Ancak en doğru dozu almanın yolu, bir doktora başvurmaktır.
GOED (Global Organization for EPA and DHA Omega 3s) günlük 500 mg DHA ve EPA tüketilmesi gerektiğini önermektedir.
